Pendahuluan

Bayangkan situasi ini: setiap minggu, ada saja pekerja yang menghantar surat cuti sakit (MC). Kadang dua hari, kadang tiga hari dan berlaku secara berulang. Sebagai majikan, tentu timbul rasa curiga dan kebimbangan. Adakah pekerja itu benar-benar tidak sihat? Atau sekadar mengambil kesempatan?

Fenomena pekerja kerap ambil cuti sakit bukan isu baharu dalam dunia pekerjaan. Namun, ramai majikan dan pegawai HR masih keliru tentang had hak cuti sakit, bila boleh siasat, dan tindakan disiplin yang dibenarkan undang-undang. Artikel ini akan menjelaskan hak dan tanggungjawab kedua-dua pihak dengan panduan undang-undang pekerjaan di Malaysia.

Hak Pekerja Terhadap Cuti Sakit

Di bawah Akta Kerja 1955 (Pindaan 2022), setiap pekerja yang dilindungi akta berhak kepada cuti sakit berbayar bergantung pada tempoh perkhidmatan mereka:

• Kurang 2 tahun perkhidmatan: 14 hari setahun
• 2 hingga 5 tahun: 18 hari setahun
• Lebih 5 tahun: 22 hari setahun
• Jika dimasukkan ke hospital: 60 hari setahun (termasuk cuti sakit biasa)

Namun, ada syarat penting cuti sakit mestilah disahkan oleh pengamal perubatan berdaftar atau pegawai perubatan panel syarikat. Majikan berhak menolak MC yang tidak sah atau tidak dikemukakan mengikut peraturan syarikat.

Bila Cuti Sakit Jadi Isu Kepada Majikan

Cuti sakit memang hak pekerja, tetapi apabila kekerapan MC menjadi luar biasa, majikan berhak meneliti dan mengambil tindakan sewajarnya.
Antara tanda-tanda yang menimbulkan keraguan:

• Pekerja sering MC pada hari Isnin atau Jumaat (pola cuti hujung minggu panjang).
• Kekerapan cuti meningkat apabila ada tugas penting di tempat kerja.
• Surat MC dikeluarkan dari klinik berbeza-beza tanpa sebab jelas.
• Produktiviti dan disiplin kerja terjejas.

Kes seperti ini boleh memberi kesan besar kepada operasi syarikat termasuk beban kerja rakan sekerja lain, kelewatan projek, dan penurunan moral pasukan.

Apa Yang HR Boleh Lakukan Secara Sah

1. Rekod dan Analisis Corak Kehadiran

HR perlu menyimpan rekod kehadiran dan MC setiap pekerja. Data ini penting untuk mengenal pasti corak sama ada MC benar-benar bersebab atau ada unsur penyalahgunaan hak cuti.

Contohnya, jika pekerja mengambil MC hampir setiap minggu tetapi tiada laporan kesihatan jangka panjang, HR boleh mula menyiasat secara rasmi.

2. Panggil Pekerja Untuk Perbincangan

Langkah terbaik ialah berbincang secara bersemuka.
Elakkan terus menuduh sebaliknya, gunakan pendekatan profesional:

“Kami perasan anda kerap tidak hadir kerana cuti sakit. Adakah terdapat masalah kesihatan tertentu yang kami perlu tahu?”

Perbualan ini membantu HR memahami situasi sebenar. Kadangkala, pekerja menghadapi masalah kesihatan kronik, tekanan emosi, atau isu keluarga yang mempengaruhi kehadiran mereka.

3. Minta Laporan Perubatan Tambahan

Jika pekerja mendakwa mengalami masalah kesihatan berterusan, HR boleh meminta laporan rasmi daripada doktor panel atau hospital kerajaan.
Ini sah dari segi undang-undang dan bukan pelanggaran privasi selagi ia berkaitan dengan kemampuan kerja dan keselamatan tempat kerja.

4. Lakukan Penilaian Kesihatan (Medical Review)

Bagi kes berulang, HR boleh merujuk pekerja kepada panel doktor syarikat untuk pemeriksaan kesihatan menyeluruh.
Tujuannya bukan untuk menghukum, tetapi untuk menilai sama ada pekerja masih sesuai melaksanakan tanggungjawab semasa atau memerlukan penyesuaian kerja.

5. Ambil Tindakan Disiplin Jika Ada Penyalahgunaan

Sekiranya siasatan mendapati pekerja memalsukan MC atau menyalahgunakan cuti sakit, majikan boleh mengambil tindakan disiplin termasuk:

• Surat amaran,
• Gantung kerja, atau
• Pemecatan (sekiranya pelanggaran serius terbukti).

Namun, tindakan mesti disertakan bukti sahih dan prosedur tatatertib yang adil.

Hak Pekerja Tetap Terpelihara

Walaupun majikan berhak menyiasat, pekerja masih dilindungi di bawah undang-undang. Majikan tidak boleh:

• Menolak cuti sakit yang sah daripada klinik berdaftar.
• Mengugut atau mendesak pekerja hadir bekerja walaupun telah disahkan sakit.
• Memberhentikan pekerja tanpa proses siasatan dalaman (Domestic Inquiry).

Sebarang pelanggaran boleh menyebabkan aduan ke Jabatan Tenaga Kerja (JTK) dan majikan berisiko dikenakan penalti.

Peranan HR Dalam Menangani Isu MC Berulang

Bahagian HR bukan sekadar “penguat kuasa disiplin”, tetapi juga perlu menjadi jambatan antara kesihatan pekerja dan produktiviti organisasi.

Beberapa langkah terbaik yang boleh dilaksanakan HR:

1. Wujudkan Polisi Cuti Sakit Yang Jelas.
   Pastikan semua pekerja faham tentang prosedur MC, termasuk siapa yang perlu dimaklumkan, jenis klinik yang diterima, dan tarikh penghantaran MC.
2. Pantau Data MC Secara Sistematik.
   Gunakan sistem HR digital untuk merekod kehadiran dan cuti agar lebih mudah mengesan corak berulang.
3. Jalankan Program Kesihatan dan Sokongan Mental.
   Kadangkala masalah kesihatan berpunca daripada tekanan kerja. Program kesejahteraan (wellbeing) membantu mengurangkan kadar MC berlebihan.
4. Terapkan Budaya Komunikasi Terbuka.
   Bila pekerja rasa mereka didengar dan disokong, mereka lebih jujur dan bertanggungjawab terhadap kehadiran.

Kesimpulan: Antara Keprihatinan dan Ketegasan

Dalam isu “Majikan Terkejut Bila Pekerja Hantar Surat Sakit Setiap Minggu”, kunci utamanya ialah seimbang antara keprihatinan dan ketegasan.
Majikan perlu peka bahawa setiap pekerja berhak kepada rehat dan rawatan apabila sakit. Namun, hak ini tidak boleh disalahgunakan hingga menjejaskan organisasi.

HR pula mesti bertindak profesional berdasarkan bukti, bukan emosi. Gunakan pendekatan Human First, Policy Second: fahami keadaan pekerja, tetapi pastikan integriti dan produktiviti syarikat tetap terjaga.

Apabila komunikasi, rekod dan polisi dilaksanakan dengan betul, majikan tidak akan lagi “terkejut” bila surat sakit masuk setiap minggu sebaliknya tahu bagaimana menanganinya dengan adil dan bijak.

Syazna World HR Bijak, Pekerja Bahagia

Di Syazna World, kami bantu organisasi memahami undang-undang kerja, mengurus isu MC, dan membina sistem HR yang telus serta manusiawi.
Jika anda majikan atau HR yang berdepan isu pekerja kerap MC,

PM kami sekarang untuk panduan profesional & latihan HR komprehensif.
Syazna World, HR Bijak, Tempat Kerja Bahagia.